Năm ngoái giải Renaudot trao cho Frédéric Beigbeder (tiểu thuyết Un roman français), năm nay giải Goncourt về tay Michel Houellebecq (tiểu thuyết La Carte et le territoire): nước Pháp đang (miễn cưỡng) vinh danh hai nhà văn nổi tiếng nhất ngoài biên giới nước Pháp (trong nước Pháp người ta mới biết các nhà văn tuyệt vời như Richard Millet hay Annie Ernaux, chứ bên ngoài thì chắc chẳng mấy ai biết).
Đọc đoạn đầu La Carte et le territoire, thấy có vẻ như là Houellebecq đã quay trở lại được với giọng văn flat rất khó chịu của giai đoạn đầu. Jeff Koons và Damien Hirst ngồi đối diện với nhau, rồi Jed, nhiếp ảnh gia, bảo rằng muốn nắm bắt được Jeff Koons thì chỉ có thể là ở trong động tác nhỏm người lên, hai tay giơ về phía trước. Những người hâm mộ nghệ thuật đương đại chắc cũng thấy mếch lòng vì Houellebecq nói Jeff Koons làm thế nào cũng không hết được cái vẻ ngoài của một tay bán xe Chevrolet hehe, còn Damien Hirst thì đúng là có bộ mặt Anh đặc của một tay cổ động viên câu lạc bộ Arsenal:) và nhất là Jed chửi thầm bọn nhiếp ảnh gia vĩ đại bấm nút loạn xạ vài trăm cái rồi chọn ra cái đỡ xấu nhất, rồi cứ khăng khăng là mình đang tóm bắt chân lý.
Giải Goncourt như vậy là lại thêm một lần nữa vinh danh muộn một nhà văn. Hai em em Edmond và Jules Goncourt chắc là cú lắm, để lại tài sản cho bọn nó tặng các nhà văn trẻ và hứa hẹn, thì bọn nó lại toàn tặng cho mấy ông già (và bà già, như Marguerite Duras, 1984, Người Tình), đã quá dư thừa vinh quang và tiền bạc (Houellebecq thậm chí còn đã kịp mua một con chó :d).
Beigbeder, một trong số rất hiếm người chơi được với Houellebecq, bao năm nay bay lượn làm xiếc đủ trò, đến nay, khi “tôi đã già hơn kỵ của tôi” (mở đầu của Un roman français), râu ria xồm xoàm ở cái tuổi 42 bỗng nhiên thôi snob để quay trở lại với lịch sử gia đình, làm ban giám khảo cảm động quá trao ngay cho Renaudot vào năm ngoái. Thì tên đầy đủ của Beigbeder có đến hai “de”, dòng dõi quý tộc lâu năm của thành phố Pau, một ông tổ xa xôi từng được Ronsard làm thơ tặng (ode pour de Chasteigner): lâu lâu trao giải cho một nhà quý tộc hay chơi ma túy nó cũng sành điệu:) Beigbeder có mục điểm sách trên Lire là mục đáng đọc nhất của tờ này, còn Houellebecq ngày trước có một mục trên Les Inrockuptibles, tờ tạp chí nổi loạn, giờ hình như cũng ngắc ngoải hay chết hẳn rồi.
Đây là lần đầu tiên Beigbeder viết câu chuyện kể về Frédéric Beigbeder, còn trước kia toàn là về một thế thân, Marc Marronnier. Trong Tình yêu kéo dài ba năm (L’Amour dure trois ans, bản dịch tiếng Việt in năm ngoái, nhưng chẳng ma nào để ý hí hí), Marronnier viết câu slogan cho một hãng nước hoa, hình như Lancôme, như sau: “Bởi vì tình yêu kéo dài ba năm”. Trớ trêu là ở đoạn cuối truyện, đoạn kịch tính count down ngày N-7 rồi N-6 vân vân, Marc và Alice sau ba năm vẫn tiếp tục yêu nhau. Thế mới tệ:)
Nhị Linh 