Sau Dì Hulia và nhà văn quèn, Mario Vargas Llosa, giờ đây đã có tư cách mới (một Nobelist), sẽ thực sự xuất hiện ở Việt Nam bằng một cuốn tiểu thuyết tầm cỡ, quan trọng, là quyển này.
Trước mắt cứ thế cái đã, chắc phải còn lâu nữa mới có thể xuất bản những quyển như Lầu Xanh (La Casa verde, tức Green House).
Đối thoại trong quán La Catedral lấy đề từ là câu của Balzac (một cách tự nhiên, Llosa là nhà văn dấn thân, nhà văn dấn thân thường mê chất hiện thực, dồi dào, tổng quát của Balzac, chỉ các nhà văn kiểu Alain Robbe-Grillet mới ghét Balzac):
“Il faut avoir fouillé toute la vie sociale pour être un vrai romancier, vu que le roman est l’histoire privée des nations.”
Cái câu rút từ Petites misères de la vie conjugale này nói tới “tiểu thuyết gia thực thụ”, là người xới tung, lật tung cuộc sống xã hội lên, bởi “tiểu thuyết là lịch sử cá nhân/lịch sử nhỏ của các quốc gia”.
Santiago Zavalita là một nhà báo (các bác có để ý thấy là nhân vật của các nhà văn cánh tả rất hay là nhà báo không, như là Martin Eden của Jack London ấy), cuốn tiểu thuyết khởi đầu bằng một vụ mất chó, và ngay tiếp theo đó là một cuộc gặp lại. Và quán La Catedral tồi tàn của dân lao động hạng bét, đông đặc người da đen.
+ Nhân tiện nói tới giải Nobel văn chương: dạo này Ngô Bảo Châu bị lên án, chỉ trích etc. rất nhiều vì nhận căn hộ của nhà nước. Tôi thì tôi nghĩ mình sẽ không bao giờ được nhận giải Fields rồi (mười năm chắc không đủ để giải xong một bài toán :p) nhưng nếu được nhận một cái giải tèng tèng hơn giải Fields, chẳng hạn như Nobel, mà nhà nước tặng căn hộ cho tôi, thì tôi cũng nhận thôi. Nhận rồi sau này làm được ối việc, chẳng hạn như là để chứa 100.000 quyển sách, với cả cũng sẽ trả lại cơ mà, khi trả có thể kèm luôn 100.000 quyển sách kia nữa. Danh dự quốc gia là một chuyện, nhưng còn có danh dự cá nhân nữa chứ.
Nhị Linh 