Bỗng đến khi, một cuốn tiểu thuyết của Bret Easton Ellis xuất hiện ở Việt Nam, cuốn thứ hai, tôi nhớ ra cũng chính tôi là người đưa BEE đến đây. Rồi sẽ sớm đến lúc tôi không còn có thể nhớ được đầy đủ cái danh sách những trường hợp tương tự thôi.
https://nhilinhblog.blogspot.com/2016/09/doi-lan-duong.html
Điều làm tôi sửng sốt hơn cả là ngày ấy, viết bài review về Less Than Zero, tôi nhắc ngay đến Montaigne, và trong bài viết đó, Montaigne thật ra mới là nhân vật chính.
Đúng thế, người mà tôi quan tâm là Montaigne:
Tôi rất thích ấn bản ba tập trên đây, trước hết vì nó giúp tôi đỡ phải đau đầu với tiếng Pháp cổ, nhưng cũng vì có ba lời giới thiệu: giữa ba người, Gide, Thibaudet và Merleau-Ponty, ai viết về Montaigne hay nhất? Tôi thấy câu trả lời hiển nhiên là Maurice Merleau-Ponty.
(nhân tiện, vì đang nhắc đến Albert Thibaudet: tôi có thể nói rằng, cho đến nay, mọi thứ gì từng được nói tại Việt Nam liên quan đến Thibaudet đều không thể tin được; cùng lâm vào tình trạng này là một dãy: Taine, Renan, Brunetière, đấy là mới chỉ nêu lên vài ví dụ)
Nhưng ngoài Gide, Thibaudet và Merleau-Ponty (con người vĩ đại của thế hệ ấy không phải Sartre, mà là Merleau-Ponty), xung quanh Montaigne, tôi nghĩ cao thủ nhất chính là Claude Lévi-Strauss, người bạn thời trẻ của Merleau-Ponty. Trong khi gần như mọi tác giả đều dễ dãi nói rằng việc Christophe Colomb tìm ra châu Mỹ đã gây ra một tác động mạnh mẽ đến dư luận châu Âu thời ấy, Lévi-Strauss đã chứng minh rằng vào thời đó, chẳng mấy ai thèm quan tâm, Montaigne chính là một trong những người hiếm hoi thực sự có quan tâm, thậm chí còn từng gặp một người Anhđiêng tại Rouen khi người này được đưa đến Pháp.
Montaigne cũng là nhân vật tối quan trọng nếu muốn hiểu Thomas Bernhard và, tất nhiên, Marcel Proust.
Một tác phẩm rất nổi tiếng của Montaigne dịch ra tiếng Anh:
Một cuốn sách gần đây, best-seller của Pháp, tác giả là Antoine Compagnon, Một mùa hè với Montaigne:
Nhị Linh 