Nguyễn Vỹ

Lịch sử Việt Nam có một điều, là dành rất ít vị trí cho những nhân vật phản kháng. Nguyễn Vỹ là người gây khó chịu khủng khiếp, kiểu người không hay thấy ở Việt Nam; thời nào, dưới chế độ nào, Nguyễn Vỹ cũng gây khó chịu, và những điều khó chịu ấy đã gây cho bản thân Nguyễn Vỹ không ít hệ lụy.

Ta có một cái nhìn xách mé của Hoài Thanh, và dường như về sau, người ta toàn đánh giá văn nghiệp Nguyễn Vỹ dựa trên đánh giá của Hoài Thanh. Nhưng, lại thêm một lần nữa, Hoài Thanh đâu có tài năng bằng Nguyễn Vỹ, và thêm một lần nữa đánh giá của Hoài Thanh hoàn toàn không đáng tin. Thế Lữ là một người khác chê thơ Nguyễn Vỹ dữ dội, nhưng giờ đây đọc lại, tôi thấy thơ Nguyễn Vỹ không hề kém thơ Thế Lữ, thậm chí còn hơn nhiều.

Một quyển rất hiếm và rất sớm của Nguyễn Vỹ, giờ đây gần như không ai còn biết, viết vào thời điểm người Nhật mới bắt đầu xuất hiện ở Đông Dương:

Vào thời điểm ấy, phần đông trí thức Việt Nam thiên về ủng hộ và kính nể Nhật Bản. Chỉ riêng thái độ của Nguyễn Vỹ thể hiện trong cuốn sách này cũng đã đủ gây rất nhiều khó chịu rồi.

Hai thiêng liêng (vẫn thiếu một tập):

Tập thơ của Nguyễn Vỹ, cùng thủ bút, chữ ký:

Tập tiểu luận, hồi ký của Nguyễn Vỹ, bản in đầu tiên và một bản in sau này (trong sách, Nguyễn Vỹ viết rất rõ ràng về đánh giá của Hoài Thanh năm xưa):

Những đàn bà lừng danh trong lịch sử:

Nguyễn Vỹ còn viết truyện thiếu nhi, đây là một ví dụ:

Bộ sách dưới đây, xuất hiện không lâu trước khi Nguyễn Vỹ qua đời, với tôi là chứng từ quan trọng nhất trong lịch sử văn chương Việt Nam về cuộc sống của người Việt Nam suốt một giai đoạn:

Nguyễn Vỹ còn là một nhà báo rất lớn. Dưới đây là vài số Phổ thông của Nguyễn Vỹ; ở giai đoạn này của tờ báo (những số đầu), Nguyễn Vỹ thể hiện vai trò dịch giả, với bản dịch Bonjour tristesse của Françoise Sagan:

Tờ Phổ thông này rất nổi tiếng, nhưng không phải ai cũng biết, trước khi ra được một cách đều đặn, vài năm trước đó, tờ báo đã có một phiên bản sớm, ra được một ít số. Đây là số 1, năm 1952:

Trương Tửu