Khai quật: Người Pháp không xanh-trắng-đỏ

Tôi bỗng nhớ ra, cách đây đúng mười năm, đúng từng ngày (cũng có thể có xê xích, nhưng không hề đáng kể), tôi post bài đầu tiên trên cái blog cũ. Mở lại nó (nó tồn tại trong vòng hai năm, gồm 400 bài, hehe) bỗng tôi thấy hóa ra tôi không nhớ rấtContinue reading “Khai quật: Người Pháp không xanh-trắng-đỏ”

Hiện tượng luận về mối quan hệ thầy trò

Ngô Tất Tố có lần bảo, ở trường hợp một bài thơ lưu truyền từ xưa mà ta không biết rõ tác giả, nếu trong danh sách tác giả khả nghi có một ông vua (chẳng hạn Lê Thánh Tông), người ta sẽ dễ dàng nhận ra bài thơ ấy đúng là do ông vuaContinue reading “Hiện tượng luận về mối quan hệ thầy trò”

Bức thành cành vụn

Trước tiên, xem ở kia. René Char là thần tượng của Michel Foucault; một thời, Foucault chỉ đồng ý nói chuyện với ai có thuộc thơ của Char. René Char cũng có một tình bạn đặc biệt đẹp với Martin Heidegger (về riêng câu chuyện Char-Heidegger này, xem thêm ở kia). Một trong những tập thơ lớnContinue reading “Bức thành cành vụn”

Michel Foucault (ii)

Bốn khái niệm nằm ở trung tâm các suy nghĩ của Michel Foucault: discours tức định ngôn, énoncé, archive và archéologie. Tất nhiên, còn phải kể đến chẳng hạn phoọc-ma-xi-ông (formation), strate (vỉa, tầng), dispositif hay sujet, nhưng vào lúc này ta tạm chỉ khoanh vùng bốn thứ kể trên. Về hai khái niệm sau, nhất làContinue reading “Michel Foucault (ii)”

Về nỗi bất tiện khi bị sinh ra trên đời

“Về nỗi bất tiện khi bị sinh ra trên đời”: một nhan đề sách không thể tưởng tượng nổi, chỉ riêng mình nó thôi đã nói lên gần như mọi thứ về chúng ta, thậm chí còn chẳng thèm nói về chúng ta nữa. Người ta cứ gọi Cioran là một con người bi quanContinue reading “Về nỗi bất tiện khi bị sinh ra trên đời”

Michel Foucault (i)

khi những người cách đây mới mấy năm đầy nhiệt tình Foucault đã quay sang các đối tượng khác, những con mồi hấp dẫn hơn, béo hơn (và dĩ nhiên, dễ tiêu hóa hơn), khi mọi thứ đã lắng xuống, thời điểm thật lý tưởng để quay trở lại từ đầu, và qua đó cũng tránh cho MichelContinue reading “Michel Foucault (i)”

khủng hoảng châu Âu

châu Âu lúc nào cũng khủng hoảng châu Âu lúc nào cũng khủng hoảng châu Âu lúc nào cũng khủng hoảng sự đối lập (hay sự khác biệt) giữa nước Anh và “lục địa” (xem ở kia) còn nằm ở những chỗ không hẳn là thể hiện trong các sự kiện lịch sử: cho một hình dung vềContinue reading “khủng hoảng châu Âu”

Foucault, Barthes, Genette – một câu chuyện Pháp

ba nhân vật này rất quen thuộc với tôi, từ rất nhiều năm, nhưng cũng phải mất rất nhiều năm tôi mới xếp được họ ở cạnh nhau khó nhất chính là xếp những gì mà ta quá rành (hoặc tưởng là mình quá rành): Michel Foucault là con người của trật tự, Roland Barthes là con người của diễn ngôn,Continue reading “Foucault, Barthes, Genette – một câu chuyện Pháp”

Đạo đức của các giấc mộng tình: Michel Foucault

Michel Foucault là một người xếp và tách siêu hạng. Nguyên do là vì Michel Foucault muốn đọc lịch sử. Đọc lịch sử (và huyền thoại, và thế giới) bằng cấu trúc, đó là công việc của Claude Lévi-Strauss, còn đọc lịch sử bằng trật tự, đó là công việc của Michel Foucault. (Cứ tạm chấp nhận làContinue reading “Đạo đức của các giấc mộng tình: Michel Foucault”